Proje Tanımı
Portekiz Palyatif Bakım Derneği'ne göre palyatif bakım, hasta ve ailesini merkeze alan bir sağlık hizmeti sunma biçimidir. Doktorlar, hemşireler, psikologlar, sosyal hizmet uzmanları ve diğer profesyonellerden oluşan çok disiplinli bir ekip tarafından sağlanır. Amaç, genel anlamda acıyı ele almak, hasta, ailesi ve diğer profesyonellerle iletişimi desteklemektir. Portekiz Katolik Üniversitesi tarafından 2019 yılında gerçekleştirilen ve "Palyatif Bakım Ekiplerinin ve Profesyonellerinin Kapsamı ve Özellikleri" başlıklı çalışmaya göre, sağlık profesyonellerinin %53'ü hemşire, %23,4'ü doktor, %8,1'i sosyal hizmet uzmanı, %7,6'sı psikolog, %2,6'sı fizyoterapist, %1,9'u beslenme uzmanı, %1'i manevi bakım destekçisi, %0,4'ü dil ve konuşma terapisti ve %0,4'ü ergoterapisttir.
Bu raporda, bu profesyonellerin engelli bireylerle, özellikle de sağır ve/veya işitme kayıplı bireylerle çalışma konusunda aldıkları eğitime dair herhangi bir bilgiye yer verilmemektedir. 52/2012 sayılı Kanun, tüm hastaların özel ihtiyaçlarına uygun şekilde ele alınması gerektiğini belirtmektedir; ancak palyatif bakımla ilgili genel olarak çok sıkı bir mevzuatın varlığına rağmen, bu kanunun uygulamada hayata geçirilmesi, özellikle sağır bireyler söz konusu olduğunda bir gerçeklik olmamıştır. Aynı durum Avrupa Birliği'ndeki diğer ülkeler için de söylenebilir. "Avrupa Birliği'nde Palyatif Bakım (2008)" başlıklı çalışmada, Avrupa Birliği'ndeki palyatif bakım durumuna ilişkin mükemmel bir tasvir bulunmaktadır; ancak burada da yine engelli vatandaşlara ve sağır bireylere ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmemektedir. 2024 yılında Portekiz Sağırlar Derneği'nde gerçekleştirdiğimiz ve 15 yaşlı sağır bireyle görüşme yaptığımız keşif niteliğindeki bir çalışmada, katılımcıların %96,3'ü palyatif bakımın ne olduğundan haberdar olmadıklarını bildirmiş, %3,7'si ise Ulusal Sağlık Hizmeti (SNS) aracılığıyla palyatif bakım hizmetlerine erişmeye çalıştıklarını ve profesyonellerin sağır bireylerle çalışmak konusunda iletişim açısından hazırlıklı olmadıklarını fark ettiklerini belirtmiştir. Aynı çalışma kapsamında, SNS'den 8 sağlık profesyoneliyle görüşme yapılmış ve bu profesyoneller sağır ve/veya işitme kayıplı bireylerle müdahalede bulunma konusunda kendilerini hazırlıksız hissettiklerini belirtmişlerdir. Bu projenin ortak ülkelerindeki (Türkiye ve İtalya) durum, Portekiz'de bildirilen duruma çok benzemektedir. Bu nedenle, Avrupa Birliği içinde şu anda bu düzeyde herhangi bir hizmet bulunmadığından, sağır ve/veya işitme kayıplı bireyler için palyatif bakım konusunda eğitim ve bilgilendirme açısından bir çözüm oluşturmak elzem ve acil görünmektedir. Bu, sağır bireylerin palyatif bakımın ne olduğu ve bu bakıma nasıl erişilebileceği konusunda bilgi almalarını sağlayacak; ayrıca A1, A2 ve B1 seviyelerinde işaret dili eğitimini ve palyatif bakım alanında çalışan sağlık profesyonelleri için işitme kayıplı bireylere yönelik iletişim sistemlerini teşvik edecektir. Bu çözüm, sağır bireylerin sağlık hizmetlerine, özellikle de palyatif bakıma daha fazla dahil edilmesini teşvik edecektir.
